skip to Main Content

Intelligent ongehoorzaam, we love it

Vorige week dinsdag was ik samen met drie collega’s naar het Grootste Rijnland Praktijk Festival.

Nu kom ik op wat redelijk festivals, bijvoorbeeld Open Air, Veerplas Festival en Mystic Garden. Maar niet een van deze festivals wordt door de secretaris-generaal van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) geopend. Ik denk zelfs dat Erik Gerritsen daar niet aanwezig is (dit is een assumptie, geen feit). Op dit festival, met muziek, heerlijk eten en inspiratie opende hij echter wél.

Hij trapte af met een mooi verhaal over systemen en protocollen waarin – spoiler alert – wij mensen het zelf vaak het moeilijkst vinden om zonder vaste regels te werken. Erik vertelde over zijn tijd als directeur, waarin hij aan een medewerker vroeg wat hij het meest vervelend vindt aan zijn baan. De medewerker antwoordde dat dat de bureaucratie was, omdat hij overal verslagen van moest schrijven, die niemand las, en dat het tijd afnam van het werk dat hij als waardevol zag. Als directeur zei Erik direct “Dan schaffen we dat af!”. De medewerker schrok en zei dat dat niet kon, omdat het in het protocol stond dat die verslagen geschreven moesten worden. “Laat mij dat protocol maar eens zien dan.” zei Erik. Dagenlang is er gezocht naar het protocol, maar niemand kon het vinden. Dus, concludeerde Erik, als niemand dat protocol kan vinden bestaat het niet en dús kunnen die verslagen afgeschaft worden. Je zou denken dat de medewerker stond te juichen, dit was precies waar hij om had gevraagd! Hij zei echter: “Ja, bedankt, maar ik schrijf die verslagen toch maar wel.” Erik verbaasd achterlatend…

Hieruit blijkt maar weer dat de mens zich niet makkelijk laat veranderen. Regels en protocollen geven ook houvast! In onze eerste workshop van deze dag werd ons een perspectief aangereikt waar we dit verhaal meteen in kunnen plaatsen. Dankzij Sander van Donk en Jaap Peters kwamen we in contact met de term ‘Intelligente ongehoorzaamheid’. Dat is weten wat het protocol is, maar ook weten wanneer en hoe je ervan moet afwijken en dat kunnen uitleggen. Ofwel; handelen naar de situatie!

Sander illustreerde dit concept aan de hand van de samenwerking tussen zijn geleidehond Hilde en hem. Hilde wordt opgeleid om heel nauwkeurig de commando’s van Sander op te volgen. Zij moet er voor zorgen dat Sander veilig van A naar B komt, op een manier die Sander prettig vindt. Maar Hilde heeft ook haar certificaat ‘Intelligente ongehoorzaamheid’ gehaald en is een echte professional. Dus toen Sander haar het commando ‘rechtdoor!’ gaf, vond hij het dan ook heel vervelend dat Hilde dwars voor hem ging staan om hem de weg te blokkeren. Zelfs toen hij het commando meerdere keren herhaalde. Uiteindelijk bleek dat er een groot gat in de weg zat, omdat daar aan de weg gewerkt werd. Dus Hilde negeerde haar ‘protocol’ en deed wat zij op dat moment zag wat het beste was in de situatie. Hulde voor Hilde!

Intelligent ongehoorzaam zijn is niet vrijblijvend of ondoordacht. Het betekent niet dat je de regels naast je neer legt als je daar persoonlijk last van hebt, maar dat je je handelen toetst aan een hogere ethiek. Of dat nu je professionele ethiek is, de waarden van de organisatie, of de integriteit en waarde van een ander mens. Wij zijn gek op mensen die intelligent ongehoorzaam zijn. Sterker nog, daar werken we het allerliefst mee samen!

Dus ik ben wel benieuwd naar jullie! Intelligent? Ongehoorzaam? Of intelligent ongehoorzaam?

 

Geschreven door Kim de Jong

Back To Top